Pokolenie kredytów i rat - rekordowy wzrost zadłużenia wśród młodych

Przeczytaj także: Generacja Z nie spłaca rat za towary luksusowe

Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, że w połowie 2025 roku w rejestrze figurowało około 399 tys. multidłużników – o blisko 213 tys. mniej niż w 2022 roku. Multidłużnik to osoba, która ma nieuregulowane długi wobec co najmniej trzech różnych wierzycieli, takich jak banki, firmy pożyczkowe, towarzystwa ubezpieczeniowe, operatorzy telekomunikacyjni, zarządcy nieruchomości czy ośrodki pomocy społecznej (alimenty).

Mniej nazwisk, większe długi

Wraz ze spadkiem liczby osób zadłużonych ich łączne zobowiązania zmniejszyły się z 22 mld zł w 2022 roku do 17,2 mld zł w połowie 2025 roku. Jednocześnie, mimo tego spadku, średnie zadłużenie znacząco wzrosło – z 36 tys. zł do ponad 43 tys. zł. To kolejny powód do niepokoju.

Wzrost średniej kwoty długu pokazuje, że w rejestrze pozostają osoby z coraz poważniejszymi i skumulowanymi zaległościami. Często wynikają one z wieloletnich opóźnień, korzystania z wielu źródeł finansowania jednocześnie czy zaciągania nowych kredytów na spłatę starych.

Spadek liczby dłużników i ich łącznego zadłużenia jest pozytywnym trendem. Niepokoi jednak zmiana w strukturze tej grupy. Wyraźnie przybywa młodych dłużników. Rośnie też średnie zadłużenie. W całej populacji średnia kwota długu wzrosła z 36 tys. zł do ponad 43 tys. zł. W przypadku osób poniżej 35. roku życia dynamika tego wzrostu była jeszcze większa – z 16,3 tys. zł do 24,4 tys. zł – komentuje Adam Łącki, prezes Zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej.

Pokolenie na kredyt

Największe zmiany widać w strukturze wiekowej. W 2022 roku osoby w wieku 18–25 lat stanowiły zaledwie 0,7 proc. multidłużników, a w 2025 roku już 4,6 proc. To sześciokrotny wzrost. Grupa 26–35 lat powiększyła się z 17,5 proc. do niemal 25 proc. Jednocześnie udział osób starszych zmalał – wśród seniorów powyżej 65. roku życia z 8,8 proc. do 4,4 proc., a w grupie 56–65 lat o ponad 4 pkt proc. Analiza danych z lat 2022–2025 pokazuje, że to stały trend.

Młodsze pokolenia łatwiej sięgają po finansowanie – zakupy ratalne, płatności odroczone czy pierwszy kredyt hipoteczny. Często robią to przy stosunkowo niskich dochodach, co szybko prowadzi do kłopotów ze spłatą. W naszej pracy widzimy, że młodzi dłużnicy traktują zobowiązania mniej poważnie niż starsi. Usprawiedliwiają się, że bank czy operator telekomunikacyjny i tak sobie poradzi. Gdy pojawiają się problemy, odwlekają kontakt z wierzycielem, licząc, że sprawa jakoś się rozwiąże. Tymczasem im później zaczyna się rozmowę, tym trudniej ułożyć plan spłaty i uniknąć narastania długu – mówi Jakub Kostecki, prezes Zarządu firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso.

Ale rosnący udział młodych to nie jedyna zmiana. Od 2022 roku zmienia się też struktura płci. Trzy lata temu kobiety stanowiły 35,1 proc. multidłużników, dziś – 33,5 proc. Mężczyźni zwiększyli swój udział z 64,9 proc. do 66,5 proc. i odpowiadają już za 76,5 proc. całkowitej kwoty zadłużenia (13,17 mld zł). Spadek udziału kobiet widać nie tylko w liczbie dłużników. Wartość ich zobowiązań spadła z 5,84 mld zł do 4,04 mld zł. Średnie zadłużenie kobiety wzrosło z 27,13 tys. zł do 30,2 tys. zł, podczas gdy mężczyzny – z 40,72 tys. zł do 49,6 tys. zł.

Polska zadłużona nierówno

Najwięcej multidłużników mieszka w województwie śląskim – 59,3 tys. osób. Na kolejnych miejscach są Mazowsze – 51,7 tys. i Dolny Śląsk – 43,5 tys. Te trzy regiony skupiają razem prawie 40 proc. wszystkich dłużników. Najmniej jest ich w województwach: świętokrzyskim – 7,4 tys. osób, podlaskim – 7,5 tys. i podkarpackim – 8,8 tys. Wartość ich zadłużenia wynosi odpowiednio 315 mln zł, 333 mln zł i 385 mln zł.
Jeszcze inaczej geografia zadłużenia rozkłada się, jeśli wziąć pod uwagę średnie zadłużenie przypadające na jednego multidłużnika. Najniższe mają mieszkańcy Lubuskiego – 40 tys. zł, Wielkopolski – 40,8 tys. zł i Dolnego Śląska – 41,2 tys. zł, a najwyższe – Lubelszczyzny – 47,2 tys. zł, Mazowsza – 46,7 tys. zł i Pomorskiego – 45,2 tys. zł, przy średniej dla Polski w wysokości 43,1 tys. zł.
Pod względem wielkości miejscowości multidłużnicy najczęściej mieszkają w miastach od 20 do 50 tys. mieszkańców – to ponad 21 proc. wszystkich. W dużych miastach powyżej 300 tys. osób żyje ich 18 proc., a w miastach średniej wielkości, od 100 do 300 tys., niespełna 17 proc.