Wiedza ekonomiczna Polaków znikoma

Przeczytaj także: Gdy wiedza ekonomiczna kuleje, budżet domowy cierpi

Proces kształtowania kompetencji finansowych można zobrazować w formie piramidy. U jej podstawy znajduje się nabycie wiedzy – na tym etapie niestety zatrzymuje się większość programów edukacji finansowej, co oznacza, ze odbiorcy otrzymują wiedzę, lecz nie następuje wykształcenie postaw. Wyżej znajduje się umiejętność zastosowania zdobytej wiedzy w codziennym życiu przez sprawne zarządzanie domowymi finansami. Wyższy stopień to moment, gdy posiadanie środków przekłada się na decyzję o rozpoczęciu oszczędzania. Na szczycie piramidy znajdują się inwestycje – praca zgromadzonych nadwyżek finansowych.

Mimo decyzji rządu w sprawie OFE temat emerytur wydaje się Polakom nadal obojętny –mniej z nas niż w latach poprzednich (11%) odkłada na emeryturę, mimo silnego przekonania, że emerytura będzie niższa od obecnego uposażenia.

Sytuacja finansowa jest głównie przyczyną tego, że prawie jedna trzecia polskiego społeczeństwa to osoby o bardzo rygorystycznym podejściu do zarządzania własnymi środkami. Planują oni swoje wydatki „od pierwszego do pierwszego”. Nie ma tu możliwości oszczędzania, nie mówiąc o inwestowaniu.

Nastawiona na konsumpcję grupa rozrzutnych (28%) tylko pozornie uprawia styl życia idący w parze z możliwościami. Oni także nie odkładają na emeryturę i nie oszczędzają w innych celach. Jest to grupa narażona na wielkie ryzyko finansowe. 18 proc. oszczędzających planuje i kontroluje swoje wydatki. Odkładają na emeryturę i inwestują, aby zabezpieczyć się na przyszłość.

Z punktu widzenia akcji edukacyjnych warto poświęcić uwagę grupie nieświadomych (18%) – są to najmłodsi uczestnicy rynku, którzy wydają pieniądze, nie planują wydatków, nie oszczędzają i nie inwestują. Sama idea zarządzania środkami finansowymi jest im obojętna. Dlatego właśnie w tym segmencie warto wykonać jak najwięcej pracy edukacyjnej, aby zaszczepić jak najmłodszym zdrowe zasady poruszania się na rynku finansowym.

Z kolei 6 proc. oszczędzających właśnie przypadkowi powierza swoje losy. Nie planują i nie kontrolują swoich wydatków. Nie zaprząta im głowy emerytura czy inne zabezpieczenie na przyszłość.


Diagnoza poziomu kompetencji finansowych Polaków pokazuje, że w ślad za niską wiedzą idzie wiele nieracjonalnych decyzji finansowych, które mają bezpośrednie przełożenie na nasze codzienne życie.