Rynek funduszy inwestycyjnych 2009

Przeczytaj także: Straty funduszy z bessy trudne do odrobienia

Liczba towarzystw funduszy inwestycyjnych, które zarządzały funduszami, zwiększyła się w 2009 roku o cztery, gdyż Altus TFI, które uzyskało licencję KNF w końcu 2008 r. uruchomiło swoje pierwsze fundusze w 2009 r., zaś Société Générale Asset Management Alternative Investments (Poland) TFI, które otrzymało zgodę organu nadzoru w 2009 r., nie zarejestrowało w ubiegłym roku żadnego funduszu inwestycyjnego. Ponadto w lipcu 2009 r. Komisja Nadzoru Finansowego uchyliła, na wniosek TFI, zezwolenie na wykonywanie działalności przez SEB TFI S.A. W efekcie w końcu minionego roku funduszami inwestycyjnymi zarządzały 42 towarzystwa funduszy inwestycyjnych. W 2009 roku do rejestru funduszy inwestycyjnych wpisanych zostało 65 funduszy inwestycyjnych (o 33 mniej niż rok wcześniej), w tym 11 funduszy otwartych i specjalistycznych otwartych (w tym jeden powstały w wyniku przekształcenia funkcjonujących dotychczas funduszy otwartych w fundusz z wydzielonymi subfunduszami) oraz 54 fundusze zamknięte.

Biorąc pod uwagę zarówno fundusze, jak i subfundusze w ubiegłym roku na rynku funduszy inwestycyjnych uruchomione zostały 83 nowe produkty – aż o 57 mniej niż w rekordowym 2008 roku. Najwięcej nowych funduszy i subfunduszy zaoferowały: ING TFI (17 subfunduszy wchodzących w skład funduszu parasolowego ING SFIO), Ipopema TFI (13 funduszy zamkniętych, głównie aktywów niepublicznych) oraz Idea TFI (11 funduszy zamkniętych aktywów niepublicznych). W analizowanym okresie zostało zlikwidowanych (lub postawionych w stan likwidacji) 26 funduszy i subfunduszy – najwięcej z oferty Opera TFI (siedem – w tym sześć przejętych od SEB TFI) oraz Millennium (6). Głównymi przyczynami, dla których zakończyły one swoją działalność, były: upływ terminu, na jaki zostały utworzone, zbyt niskie aktywa lub ich spadek poniżej określonego poziomu czyniące utrzymywanie takiego podmiotu nieopłacalnym, bądź połączenie z innymi funduszami.

Ogółem liczba funduszy i subfunduszy oferowanych przez TFI zwiększyła się netto o 57 – najmniej od 2005 roku. W sumie w końcu 2009 roku funkcjonowało w Polsce 560 funduszy i subfunduszy, w tym 339 o charakterze otwartym i 221 o charakterze zamkniętym.

Warto również dodać, iż na skutek zmian własnościowych w akcjonariacie towarzystw funduszy inwestycyjnych, bądź z uwagi na rebranding instytucji finansowej, w ubiegłym roku nastąpiły zmiany nazw towarzystw funduszy inwestycyjnych (Commercial Union Polska TFI na Aviva Investors Poland TFI oraz AIG TFI na Amplico TFI) oraz zarządzanych funduszy (Commercial Union na Aviva Investors, AIG na Amplico, PKO/Credit Suisse na PKO oraz GE Debt na Fincrea).

Fundusze zamknięte

IZFiA podaje, że miniony rok był kolejnym, w którym wyraźnie zaznaczyła się przewaga funduszy o charakterze zamkniętym, zwłaszcza zaś tych, które emitują niepubliczne certyfikaty inwestycyjne, w statystyce dotyczącej zarówno liczby zezwoleń organu nadzoru, jak i liczby nowotworzonych funduszy inwestycyjnych. Mimo to obie wielkości były wyraźnie niższe niż rok wcześniej.

Według danych Komisji Nadzoru Finansowego w 2009 roku organ nadzoru wydał 39 zezwoleń na utworzenie funduszy zamkniętych (jedynie 11 na utworzenie funduszy otwartych i specjalistycznych otwartych) – to aż o 82 mniej niż w roku poprzednim. Ponad 83 procent zarejestrowanych w minionym roku funduszy inwestycyjnych to także fundusze zamknięte (54 z 65). W tym gronie zdecydowanie dominowały fundusze emitujące niepubliczne certyfikaty inwestycyjne (było ich 49). Najczęściej tworzone były – podobnie jak w roku 2008 – fundusze aktywów niepublicznych dedykowane zamożnym klientom indywidualnym oraz podmiotom instytucjonalnym. Najaktywniejszymi towarzystwami w oferowaniu funduszy tego rodzaju były Idea TFI oraz Ipopema TFI. Ponadto na rynku pojawiły się nowe (sub)fundusze adresowane wyłącznie do podmiotów z własnej grupy kapitałowej (TFI PZU, Aviva Investors Poland TFI) lub do przedsiębiorstw (Union Investment TFI).