Finanse gospodarstw domowych w I kw. 2015

Przeczytaj także: Finanse gospodarstw domowych w IV kw. 2014

Drastycznie spadła skłonność do sięgania po kredyt przy zakupie drobnych dóbr trwałych. Jedynie 34% badanych chce sięgnąć po zewnętrzne finansowanie zakupu drobnych dóbr trwałych, co stanowi najniższy odsetek od momentu rozpoczęcia monitorowania tego zjawiska na początku 2007 r. Nawet w przypadku zakupu mieszkania jedynie 55% deklaruje chęć sięgnięcia po kredyt, co może oznaczać kolejny wzrost awersji do kredytu. W przypadku kredytu mieszkaniowego niekorzystnie na wizerunek kredytu wpływają obserwowane zawirowania związane z kredytami denominowanymi w walutach obcych.

- Obraz, jaki wyłania się ze wskaźników koniunktury, potwierdza zagubienie gospodarstw domowych. Czynniki pozytywne - inflacja na niespotykanym historycznie poziomie w połączeniu z oczekiwaniami jeszcze niższych stóp procentowych powinny wzmacniać apetyt kredytowy - przeplatają się z negatywnymi. Dominuje brak zaufania do najbliższej przyszłości. Nie jest to dobry prognostyk, ponieważ bardzo łatwo pod wpływem nawet słabego negatywnego impulsu gospodarstwa domowe mogą zachowywać się jeszcze bardziej powściągliwie i preferować finansowanie zakupów ze środków, które w innych warunkach przeznaczone byłyby na oszczędności. Taki model zachowań charakteryzuje oczekiwania deflacyjne. Tańsze jest wydawanie oszczędności - niskie stopy procentowe od depozytów w polaczeniu z oczekiwanym spadkiem cen - niż nawet teoretycznie "tani" kredyt – dodaje dr Mirosław A. Bieszki, Doradca Ekonomiczny KPF.

JAKOŚĆ OBSŁUGI ZOBOWIĄZAŃ

W ostatnim kwartale, w świetle relacji polskich gospodarstw domowych (dotyczy to nie tylko kredytu), ocena przebiegu obsługi zobowiązań pogorszyła się. Nieznacznie spadł udział gospodarstw domowych obsługujących zobowiązania bezproblemowo. Stanowią one obecnie 47,9% (wobec 48,6% poprzednio). Jednocześnie jednak, kosztem spadku grupy gospodarstw domowych mających niewielkie problemy, wzrósł udział gospodarstw domowych, które obsługują swoje zobowiązania z dużymi problemami. Obecnie udział gospodarstw deklarujących duże problemy z obsługą zobowiązań wynosi 14,2% (wzrost z 10,9%). W związku z tym odsetek gospodarstw domowych mających duże problemy z obsługą zobowiązań przebił poziom długookresowej średniej wynoszącej 12,0%.

- Można zatem wnioskować, że skutki wzrostu gospodarczego nie docierają do wszystkich gospodarstw domowych w równym stopniu. Coraz większa grupa badanych deklaruje, że ma problemy ze sprostaniem swoim zobowiązaniom i w związku z tym można podejrzewać, że nie odczuła jeszcze poprawy związanej ze wzrostem dochodów – mówi Andrzej Roter, Dyrektor Generalny KPF

Prognoza obsługi zobowiązań zmieniła się w niewielkim stopniu względem poprzedniego kwartału. Wprawdzie spadł udział gospodarstw domowych spodziewających się bezproblemowej obsługi swoich zobowiązań, to jednocześnie mniejszy odsetek gospodarstw domowych prognozuje, że będzie mieć duże problemy z obsługą lub całkowicie straci zdolność do obsługi swoich zobowiązań. Bezproblemowej obsługi spodziewa się obecnie 34,2% badanych (wobec 34,8% poprzednio). W nadchodzących 12-tu miesiącach dużych problemów z obsługą zobowiązań lub całkowitego zatrzymania spłat spodziewa się natomiast 9,8% badanych (spadek z 10,3%). Konsekwentnie, znacząca grupa gospodarstw domowych nie wie, w jaki sposób będzie przebiegała obsługa zobowiązań w nadchodzących 12 miesiącach. W tej grupie jest obecnie 28,4% badanych.