Kolejna fala wyprzedaży, która przetoczyła się we wrześniu przez rynki finansowe na całym świecie, pogłębiła przecenę zapoczątkowaną miesiąc wcześniej. Tym razem jednak awersja do ryzyka przyjęła tak wielką skalę, że spadały ceny w zasadzie wszystkich aktywów, zarówno akcji, jak i obligacji czy surowców. Przecena nie ominęła też nawet złota, które licząc w USD straciło na wartości 11 proc. (w PLN cena wzrosła o 1,9 proc. ze względu na znaczne osłabienie polskiej waluty).

Na warszawskiej giełdzie główne indeksy zanotowały spadki tylko nieznacznie mniejsze niż w sierpniu, z wyjątkiem indeksu WIG20, grupującego największe spółki, który we wrześniu stracił 10,7 proc., zaś w sierpniu 10,1 proc. WIG tym razem stracił 9,4 proc. vs 10,5 proc. przed miesiącem. Relatywnie lepiej zachowały się indeksy małych i średnich spółek, które wyhamowały nieco skalę spadków z poprzedniego miesiąca. Taki układ wskazuje, że po stronie podażowej duży udział mieli inwestorzy zagraniczni, którzy zwyczajowo koncentrują się na walorach największych i najbardziej płynnych spółek, w akcje firm mniejszych i średnich inwestując znikomą część aktywów.

Średnie stopy zwrotu w funduszy wg kategorii (na koniec września 2011)

Kliknij aby powiększyć

Czarna seria dla posiadaczy jednostek uczestnictwa funduszy z udziałem akcji w portfelach trwa więc w najlepsze. A najgorsze jest w tym to, że na razie wcale nie widać powodów do tego, aby tak stan rzeczy mógł się na dłużej odwrócić. Spadki, które od początku roku odebrały wielu giełdowym indeksom 20-25 proc. zgromadzonych punktów, czynią wprawdzie realnym nadejście w krótszym terminie korekty wzrostowej. Jednak pełzający kryzys i jego kolejne odsłony, przy indolencji polityków i ogólnemu przyzwyczajeniu do życia na kredyt, nie wskazują na to, aby aktualne problemy mogły zostać w miarę szybko rozwiązane. Oliwy do ognia, pod postacią obaw o fundamenty wzrostu gospodarczego, dorzucają też w oficjalnych komunikatach poważne instytucje, jak MFW czy Fed.

Wzmożona awersja do ryzyka zaowocowała tym, że najmocniej oberwało się właścicielom jednostek funduszy akcji zarówno globalnych (średnio minus 6,9 proc.), jak i europejskich (minus 4,3 proc.) rynków wschodzących, w tym szczególnie funduszom akcji polskich, których wartość jednostek średnio stopniała o blisko 10 proc. (fundusze uniwersalne straciły średnio 8,5 proc., a MiŚ 9,2 proc.).