Jak powstaje deficyt budżetowy?

Przeczytaj także: Dziurę budżetową załatają … przedsiębiorcy

Zestawienie dochodów i wydatków polskiego budżetu na 2010 rok przewiduje deficyt budżetowy na poziomie 52,21 mld zł, przy czym minister finansów prognozuje 248,87 mld zł dochodów oraz 301,19 mld zł wydatków. Dominującą kategorią dochodów budżetowych będą daniny publiczne, które łącznie mają dostarczyć 223 mld zł. Pośród tej kwoty znajdują się dochody z podatku VAT szacowane na 106,2 mld zł, podatku akcyzowego 53 mld zł, podatku od hazardu 1,5 mld zł, CIT (podatek dochodowy od osób prawnych) 26,3 mld zł oraz PIT (podatek dochodowy od osób fizycznych) 36 mld zł. Resztę mają stanowić dochody niepodatkowe.

Zdecydowanie bardziej ciekawą i kontrowersyjną stroną polskiego budżetu jest strona wydatkowa. 10 największych wydatków budżetu państwa zostało przedstawionych na poniższym wykresie: Jak można wywnioskować z powyższego wykresu najbardziej kapitałochłonne działy to „różne rozliczenia”, „obowiązkowe ubezpieczenia społeczne” oraz „obsługa długu publicznego”. Z punktu widzenia łatania kolejnych dziur budżetowych, najważniejszą pozycją jest właśnie obsługa długu, która nawet jeśli mocno ograniczona to będzie przyrastać w bardzo szybkim tempie w kolejnych latach, co z pewnością będzie powodować wytężone prace w celu zminimalizowania wydatków na spłatę coraz większych odsetek od długu. W ramach rozważań na temat wejścia do Unii Gospodarczo-Walutowej, należy zwrócić uwagę na kryteria Maastricht, które w obecnej chwili wydają się coraz bardziej oddalać. Poza kryteriami pieniężnymi, należy zachować również kryteria fiskalne, co oznacza, że deficyt budżetowy w roku poprzedzającym ocenę nie może przekroczyć 3% PKB oraz fakt, że całkowity dług publiczny nie może przekraczać 60% PKB. Trzymanie finansów publicznych w ryzach, będzie wymagało w niedługim czasie odpowiedniej reformy, gdyż przekroczenie progu 60% nie jest jedynie „papierowym” niespełnieniem kryterium konwergencji, ale również będzie rodzić poważne skutki przewidziane polską Konstytucją.