W II kwartale nie zwolniło tempo tworzenia rezerw na złe długi przez giełdowe banki. 12 polskich instytucji składających się na indeks WIG-Banki odpisało w tym okresie z tego tytułu 1,7 mld zł. W I połowie tego roku było to w sumie 3,4 mld zł. Przez pierwsze 6 miesięcy 2008 r. poczyniły jedynie 560 mln zł odpisów. Był to jednak wtedy jeszcze okres, kiedy naszej gospodarki nie dotykało wyraźne spowolnienie, a rynek pracy znajdował się w znacznie lepszym położeniu niż obecnie. Warunki zatem były zupełnie nie porównywalne do obecnych. Tak, czy inaczej pogarszająca się jakość portfela kredytowego wyraźnie odbija się na kondycji finansowej banków. Jest jedną z głównych przyczyn obniżki zysków.

W niektórych instytucjach skala problemu jest pokaźna. Są takie, jak Getin Bank oraz BRE, gdzie wartość odpisów w I połowie tego roku była mniej więcej taka sama jak koszty administracyjne ich działalności. Łącznie w analizowanych podmiotach relacja odpisów do kosztów administracyjnych kształtowała się na poziomie około 40% wobec zaledwie 6,7% rok wcześniej.

Największe odpisy w I połowie tego roku poczyniły PKO BP oraz BRE. W pierwszym przypadku było to 764 mln zł, w drugim – 649 mln zł. Oznaczało to przyrost o odpowiednio 587 mln zł i 581 mln zł. W II kwartale również te banki przodowały pod względem wartości odpisów. Same te kwoty niewiele jednak mówią o kondycji poszczególnych podmiotów, gdyż nie biorą pod uwagę ich skali działania. Dlatego na problem złych długów warto patrzeć przez pryzmat na przykład wartości portfela kredytowego. Pod względem relacji odpisów do udzielonych kredytów wypadł w I połowie tego roku Bank Handlowy, gdzie wynosiła ona 2,49%. Kolejny w takim zestawieniu był Getin z 1,75%. Najlepiej prezentowały się natomiast Noble Bank (0,07%), Pekao (0,31%) oraz BPH (0,46%). We wszystkich badanych spółkach ten stosunek wynosił 0,79%.

Relacje odpisów z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek do portfela kredytowego w I poł. 2009 r. (%)

Kliknij aby powiększyć

W przypadku Banku Handlowego do dużych odpisów przyczynił się głównie segment korporacyjny, który odpowiadał za ponad 2/3 odpisów. Gros z nich było związane ze stratami przedsiębiorstw na transakcjach opcyjnych. Dla tej instytucji działalność w segmencie korporacyjnym jest bardzo ważna, gdyż generuje około połowę wyniku odsetkowego. Inna sytuacja miała miejsce w Getinie, banku obsługującym głównie klientów indywidualnych, jak również działającym na rynkach wschodnich, które kryzys dotknął szczególnie silnie. Tu rezerw przysporzyły kredyty konsumpcyjne. Obecność na Wschodzie miała wpływ na odpisy PKO BP. Oprócz pogorszenia jakości portfela kredytów konsumpcyjnych i mieszkaniowych znaczenie miały odpisy na utratę wartości w Kredobanku. BRE borykał się również z problemem opcji i kłopotów, jakie przysporzyły one firmom. Blisko jedna trzecia rezerw przypadła na bankowość detaliczną, gdzie ponad połowa wiązała się z kredytami gotówkowymi, głównie dla nowych klientów.