Obligacje komunalne - czy warto?

Przeczytaj także: Inwestowanie w obligacje: co należy wiedzieć?

Według danych dostępnych na koniec roku 2006, najwięcej emisji obligacji komunalnych zostało zrealizowanych przez jednostki samorządowe województwa dolnośląskiego (70 emisji), wielkopolskiego (65 emisji) i zachodniopomorskiego (46 emisji), co łącznie dało 46% całej wartości rynku. Inne aktywne województwa to kujawsko-pomorskie (8,5% wartości rynku), śląskie (8%), mazowieckie (7,7%). Najmniej aktywne na rynku papierów dłużnych była samorządy z województwa podlaskiego (3 emisje), świętokrzyskiego (7 emisji) i łódzkiego (11 emisji).

Rynek obligacji komunalnych jest rynkiem specyficznym. Około 85% jego wartości stanowią papiery emitowane w trybie oferty niepublicznej. Obrotem wtórnym zajmują się banki organizujące emisje. Dlatego nie ma bieżącej wyceny walorów i dlatego możliwość zainwestowania w nie jest niezbyt znana szerokim kręgom inwestorów. Wszystkie emisje posiadają bankowe gwarancje objęcia.

Największą grupą obligatariuszy (właścicieli obligacji) są banki — według danych na koniec maja 2006r. w posiadaniu banków pozostawało 74% papierów komunalnych. Zaniechanie ich odsprzedaży wynikało z utrzymywania się nadpłynności sektora bankowego. Jednak obecna sytuacja finansowa może skłonić część z nich do sprzedania posiadanych obligacji komunalnych, co dla wielu inwestorów o zasobnym portfelu będzie niesamowitą okazją. W dodatku ci inwestorzy nie muszą się obawiać konkurencji ze strony funduszy emerytalnych i inwestycyjnych, ponieważ zgodnie z zapisami stosownej ustawy nie mogą one swobodnie inwestować w papiery wartościowe niebędące w obrocie publicznym.

Na rynku obligacji komunalnych dominują stosunkowo niewielkie emisje — połowa z nich jest mniejsza niż 5 milionów złotych, a zaledwie jedna piąta przekracza 10 milionów złotych. Najczęstszym nominałem pojedynczej obligacji jest 100 tysięcy złotych. Najwyższy nominał zastosowało miasto Szczecin i powiat Kościan — po 500 tysięcy złotych. Najniższe nominały stosowali emitenci, którzy wprowadzali obligacje do obrotu publicznego — Ostrów Wielkopolski i Poznań po 100 złotych każdy.

Obligacje komunalne są oprocentowane według zmiennej stopy procentowej opartej głównie na rentowności 52-tygodniowych bonów skarbowych, rzadziej na stopie WIBOR. Istnieją jednak dodatkowe możliwości emisji akcji z zapewnieniem opcji call lub put, które zapewniają inwestorom przewidywalny zwrot z obligacji.

Okres zapadalności obligacji komunalnych to najczęściej od 3 do 8 lat. Emisje o okresach dłuższych niż 10 lat zdarzają się rzadko, zaś o terminie 15 lat zrealizowano do roku 2006 zaledwie trzy emisje. Organizatorami emisji są najczęściej dwa banki: PKO BP i Pekao SA.

Rynek obligacji komunalnych w kolejnych latach z pewnością będzie się rozwijał. Popyt na fundusze unijne osiągnie poziom, który znacznie przekroczy podaż i w tej sytuacji jednostki samorządowe będą szukać innych możliwości finansowania inwestycji. Jednak żeby coraz więcej inwestorów było chętnych do zakupu obligacji komunalnych (co da z kolei impuls jednostkom samorządowym do emitowania papierów), potrzebne są pewne zmiany samej organizacji rynku.