eGospodarka.pl
eGospodarka.pl poleca

eGospodarka.pl › Finanse › Artykuły › Porady finansowe › Zasiłek pogrzebowy 2026. Ile płaci ZUS, co pokrywa, komu przysługuje i jak złożyć wniosek?

Zasiłek pogrzebowy 2026. Ile płaci ZUS, co pokrywa, komu przysługuje i jak złożyć wniosek?

2026-11-01 00:02

Zasiłek pogrzebowy 2026. Ile płaci ZUS, co pokrywa, komu przysługuje i jak złożyć wniosek?

Zasiłek pogrzebowy 2026: zasady, kwoty i wniosek Z-12 © wygenerowane przez AI

Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrósł do 7 tys. zł, a od marca został objęty mechanizmem waloryzacji przy inflacji powyżej 5%. Nowe przepisy wprowadziły jednak istotne rozróżnienie: pełną kwotę świadczenia otrzymają wyłącznie członkowie rodziny zmarłego, natomiast osoby niespokrewnione i instytucje mogą liczyć jedynie na zwrot udokumentowanych faktycznych kosztów pochówku. Jakie wydatki refunduje ZUS (a czego nie uwzględni), w jaki sposób złożyć wniosek Z-12 oraz do kiedy trzeba dopełnić formalności, by nie stracić prawa do pieniędzy? Sprawdź szczegółowy przewodnik.

Przeczytaj także: Zasiłek pogrzebowy wzrośnie do 7 tys. zł. Kto może się o niego ubiegać i jak złożyć wniosek?

Z tego artykułu dowiesz się m.in.:


  • Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 r. i kiedy zostanie zwaloryzowany.
  • Komu przysługuje świadczenie i kto otrzyma z ZUS pełne 7 tys. zł.
  • Jakie wydatki na pogrzeb ZUS zwróci, a których rachunków nie rozliczy.
  • Jak i gdzie złożyć wniosek Z-12 o wypłatę zasiłku pogrzebowego.
  • Jaki termin na złożenie wniosku obowiązuje i kiedy można go wydłużyć.
  • Jak ZUS podzieli zasiłek, gdy koszty pochówku sfinansowało kilka osób lub podmiotów.

Zasiłek pogrzebowy 2026. Kto dostanie pełne 7 tys. zł?


Od lat zasiłek pogrzebowy utrzymywał się na poziomie 4 tys. zł – taka kwota obowiązywała od marca 2011 roku. Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie zostało podwyższone o 3 tys. zł i wynosi 7 tys. zł. Zmienił się też termin wypłaty – zamiast dotychczasowych 30 dni ZUS ma teraz 14 dni na przekazanie pieniędzy. Ustawodawca przewidział także mechanizm waloryzacji od 1 marca każdego roku, uruchamiany wtedy, gdy inflacja w poprzednim roku przekroczyła 5 proc.

Skala wypłat pokazuje, jak powszechnym świadczeniem jest zasiłek pogrzebowy. Jedynie w okresie od stycznia do września 2026 r. ZUS wypłacił w całym kraju ponad 299 tys. takich świadczeń, łącznie na kwotę 1 mld 870 mln zł. Przeciętna wypłata wyniosła 6.252,67 zł.

Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy w 2026 roku?


O świadczenie może wystąpić każda osoba lub instytucja, która sfinansowała pogrzeb:
  • osoby ubezpieczonej w ZUS,
  • emeryta lub rencisty,
  • członka rodziny świadczeniobiorcy,
  • osoby, która nie zdążyła uzyskać emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniała warunki do jej przyznania.

Zasiłek można otrzymać również po śmierci osoby mającej ustalone prawo do emerytury pomostowej lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także osoby zmarłej w okresie pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego za czas po ustaniu tytułu ubezpieczenia.

Krąg członków rodziny jest szeroki. Znajdują się w nim małżonek – także ten, pozostający w separacji – a ponadto rodzice, dzieci, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki, a także ojczym, macocha, dzieci przysposobione, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej.

Co istotne, pokrewieństwo nie jest warunkiem. Koszty pochówku potrafi pokryć także osoba całkowicie obca, pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat albo osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego – każdemu z nich może przysługiwać zasiłek.

Kto otrzyma pełne 7 tys. zł, a kto zwrot kosztów? Zasady wypłaty zasiłku pogrzebowego z ZUS


Podwyższenie kwoty świadczenia rodzi częste nieporozumienie: nie każdemu organizatorowi pogrzebu ZUS wypłaci pełne 7 tys. zł. Przepisy rozróżniają dwie grupy wnioskodawców i od tego podziału zależy wysokość świadczenia.
Jeśli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny zmarłego, otrzyma on pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na pochówek. Inaczej jest w przypadku osób spoza rodziny oraz instytucji. ZUS zwróci im udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł.

Dla przykładu: jeśli rachunki przedstawione do ZUS wyniosły np. 5 tys. zł, to w przypadku wnioskodawcy - członka rodziny – ZUS wypłaci 7 tys. zł, a jeśli pogrzeb opłacił np. sąsiad – to ZUS wypłaci tej osobie 5 tys. zł.

Ważna informacja, jeśli pogrzeb zapłaciło kilka osób lub podmiotów, zasiłek zostanie podzielony proporcjonalnie do poniesionych kosztów – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Krótko mówiąc: członek rodziny otrzyma pełne 7 tys. zł nawet wtedy, gdy rachunki były niższe. Osoba niespokrewniona lub instytucja dostanie dokładnie tyle, ile udokumentowała wydatkami – ale nie więcej niż 7 tys. zł. Jeśli pochówek sfinansowało kilka podmiotów, ZUS podzieli świadczenie proporcjonalnie do kosztów poniesionych przez każdego z nich.

Jakie wydatki ZUS zwróci, a jakie odrzuci? Co można rozliczyć we wniosku o zasiłek pogrzebowy?


Zakład uwzględnia wydatki bezpośrednio powiązane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia pogrzebu. Tylko takie rachunki można załączyć do wniosku.

Co właściwie można uznać za koszt pogrzebu? Przepisy nie zawierają zamkniętego katalogu takich wydatków. Przyjmuje się, że pogrzeb obejmuje czynności od chwili śmierci do pochowania ciała lub prochów zmarłego. W praktyce pojawia się wiele wątpliwości. Czy wystarczy przedstawić rachunek za trumnę? Czy ZUS uwzględni oprawę ceremonii religijnej? A co z kwiatami i nagrobkiem?
Sam rachunek za zakup trumny nie jest wystarczającym dowodem pokrycia wszystkich kosztów pogrzebu. Istnieje bowiem domniemanie, że pozostałe wydatki mogła ponieść inna osoba, która również będzie ubiegać się o zasiłek. Dlatego ZUS musi ustalić wszystkie okoliczności i sprawdzić, kto rzeczywiście sfinansował pochówek – tłumaczy Iwona Kowalska-Matis, rzeczniczka prasowa ZUS na Dolnym Śląsku.

Nie oznacza to jednak, że wydatki na ceremonię religijną zostaną pominięte. Koszty związane z uroczystością kościelną, potwierdzone przez instytucję kościelną, są uwzględniane przy ustalaniu wysokości zasiłku.

Inaczej jest z kwiatami. Sam zakup wieńców czy wiązanek nie stanowi kosztu pogrzebu uprawniającego do otrzymania zasiłku. Gdyby było inaczej, o pieniądze z ZUS mógłby występować praktycznie każdy uczestnik uroczystości, który kupił kwiaty.

Według rzeczniczki, z refundacją nie można również liczyć na pokrycie kosztów nagrobka. Jego postawienie nie jest bezpośrednio związane z pochówkiem. Grób może przecież pozostać bez nagrobka, a pomnik można postawić nawet kilka lat po pogrzebie.

Wnioskodawcy często przedstawiają dokumenty, których przepisy nie obejmują, co może opóźnić rozpatrzenie sprawy.

Zasiłek nie pokryje w szczególności:
  • zakupu pomnika lub nagrobka,
  • organizacji stypy (konsolacji),
  • opłaty dla zakładu pogrzebowego za samo złożenie dokumentów w ZUS.

Uwaga: prawo do świadczenia nie przysługuje, jeśli jedynym przedstawionym dokumentem jest faktura za kwiaty. Zdarza się też, że wnioskodawca nie może przedłożyć rachunku za trumnę lub urnę – wtedy taką sytuację trzeba wyjaśnić we wniosku.


Jakie dokumenty trzeba przygotować?


Do wypłaty zasiłku pogrzebowego potrzebne są przede wszystkim:
  • wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego;
  • skrócony odpis aktu zgonu albo odpis zupełny aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe;
  • oryginały rachunków dokumentujących poniesione koszty pogrzebu; jeśli oryginały zostały złożone w banku, można przedstawić ich kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem;
  • dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo osoby składającej wniosek ze zmarłym, np. skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty zawierający wymagane dane;
  • zaświadczenie płatnika składek potwierdzające podleganie ubezpieczeniu w dniu śmierci – jeśli zmarły był osobą ubezpieczoną lub członkiem rodziny osoby ubezpieczonej.

Ostatni dokument nie jest wymagany w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz osób z nimi współpracujących.

Jak prawidłowo złożyć wniosek Z-12 o zasiłek pogrzebowy?


Formalności zaczynają się od wypełnienia wniosku Z-12. Nie trzeba przy tym osobiście odwiedzać placówki.
Aby otrzymać pieniądze za pokrycie kosztów pogrzebu, należy złożyć wniosek Z-12. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS, wysłać dokumenty pocztą, przekazać przez eZUS lub skorzystać z pośrednictwa upoważnionego zakładu pogrzebowego – wskazuje rzeczniczka.

Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty przewidziane w konkretnej sytuacji, a przede wszystkim rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu. W niektórych przypadkach ZUS zażąda dodatkowych dokumentów:
  • dokumentów dotyczących zgonu lub martwego urodzenia dziecka,
  • zaświadczenia potwierdzającego umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej,
  • odpowiedniego aktu zgonu lub aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe – gdy dokumenty sporządzono za granicą.

Jeśli ZUS nie potwierdzi samodzielnie pokrewieństwa ze zmarłym, wezwie wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Na ich dostarczenie wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.

Do kiedy trzeba złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy? Termin i wyjątki


Podstawowy termin to 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której pochówek opłacono. Po jego upływie prawo do zasiłku co do zasady wygasa.

Przepisy przewidują jednak wyjątek dla sytuacji, gdy wcześniejsze złożenie dokumentów było obiektywnie niemożliwe – np. gdy zmarłego odnaleziono lub zidentyfikowano dopiero później, albo gdy wystąpiły inne przyczyny całkowicie niezależne od osoby, która poniosła koszty. W takim przypadku 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu. Samą przyczynę opóźnienia trzeba udokumentować, np. zaświadczeniem policji lub prokuratury.

Czy donacja zwłok pozbawia rodziny prawa do zasiłku?


Nie. Osoba, która za życia przekazała ciało na cele naukowe, nie pozbawia bliskich prawa do świadczenia. W takiej sytuacji tradycyjny pogrzeb może odbyć się dopiero po zakończeniu badań i przekazaniu szczątków rodzinie przez instytucję naukową.

Ponieważ termin pochówku zależy od okoliczności niezależnych od rodziny, osoby uprawnione mogą wystąpić o zasiłek za tzw. pogrzeb symboliczny. Do wniosku należy dołączyć faktury dokumentujące poniesione wydatki.

Śmierć za granicą: w którym kraju złożyć wniosek?


Zasiłek może przysługiwać także wtedy, gdy osoba ubezpieczona lub członek jej rodziny zmarł poza granicami Polski. Wniosek można złożyć zarówno w instytucji właściwej, jak i w instytucji miejsca zamieszkania. Trzeba do niego dołączyć dokumenty wymagane przez przepisy państwa, którego ustawodawstwo ma zastosowanie.

Obowiązuje przy tym zasada niekumulowania świadczeń – zasiłek pogrzebowy można otrzymać tylko w jednym kraju. Nie jest więc możliwe równoległe ubieganie się o pieniądze w Polsce i w państwie, w którym zmarły pracował lub był ubezpieczony.

Skomentuj artykuł Opcja dostępna dla zalogowanych użytkowników - ZALOGUJ SIĘ / ZAREJESTRUJ SIĘ

Komentarze (0)

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

Eksperci egospodarka.pl

1 1 1

Wpisz nazwę miasta, dla którego chcesz znaleźć bank.

Wzory dokumentów

Bezpłatne wzory dokumentów i formularzy.
Wyszukaj i pobierz za darmo: