Pozwólcie sępom latać

Ostatni przykład jest szczególnie wart dodatkowego słowa komentarza, ponieważ zachowanie Grecji nie było pojedynczym epizodem – wpisuje się ono znakomicie w szerszy kontekst działań, podejmowanych przez inne europejskie państwa. Zrozumiałe jest, że greccy politycy prędzej niż przyznają się do własnych błędów, będą próbowali zrzucić na spekulantów odpowiedzialność za problemy, które uderzają w zwykłych obywateli. Sprawy poszły jednak znacznie dalej: premier Grecji, korzystając z serii spotkań z głowami największych gospodarczych potęg świata, buduje właśnie koalicję zmierzającą do pozbawienia instytucji finansowych narzędzi do zarabiania na bankructwie innych. Chodzi o najnowszą propozycję zdecydowanego ograniczenia dostępności lub całkowitego wykluczenia z obrotu instrumentów CDS (credit default swap), dzięki którym inwestorzy mogą zabezpieczyć się przed rzadkim zjawiskiem niewypłacalności emitentów obligacji, czyli np. firm będących w kiepskiej kondycji finansowej czy takich państw, jak niedawno Islandia i Łotwa.

Pomysł zyskał wstępną aprobatę Baracka Obamy, a wcześniej poparli go Hiszpanie, Niemcy i Francuzi (czyli ci, którzy w największym stopniu obciążeni zostaliby kosztami restrukturyzacji długu w razie dalszych problemów wewnątrz strefy euro). Z ich punktu widzenia, fundusze inwestycyjne wykorzystujące błędy innych są drapieżnikami, dobijającymi bezbronne ofiary. Podobna retoryka towarzyszyła rekordowemu osłabieniu złotego sprzed roku. Rzeczywiście, czerpanie korzyści z czyjegoś nieszczęścia nie jest szlachetnym działaniem i słusznie nie cieszy się najlepszą prasą, ale jeśli zaczniemy mieszać etykę z finansami, szybko znajdziemy się w ślepym zaułku, bo idąc tym tropem, szybko okaże się, że każdy zysk oznacza czyjeś koszty lub straty.

Amerykański Departament Sprawiedliwości kilka dni temu wszczął postępowanie mające prześwietlić krótkie pozycje na euro otwierane przez fundusze, których zarządzający spotkali się w niezobowiązujących okolicznościach, aby przedyskutować możliwe skutki problemów Grecji dla całej strefy euro. Soros Fund Management, SAC czy Greenlight Capital to fundusze, które swoimi wynikami udowodniły, że wiedzą, jak pomnożyć kapitał inwestorów. Wraz z kolejnymi restrykcjami nadzoru coraz trudniej na rynku finansowym jest znaleźć źle wycenione aktywa. Amerykański odpowiednik Komisji Nadzoru Finansowego w tym roku po raz kolejny zaostrzył zasady krótkiej sprzedaży akcji i jeśli sprawy będą szły nadal w podobnym kierunku, za kilka miesięcy może okazać się, że dostępne instrumenty pozwalają stosować tylko jedyną słuszną strategię, np. kupować akcje amerykańskich firm albo bony skarbowe.

Uważam, że nie należy odbierać inwestorom możliwości zarabiania na ignorancji i braku kompetencji innych. Gorący kapitał funduszy hedgingowych często działa nieprzewidywalnie, ale także pomaga podejmować decyzje drobnym inwestorom, którzy nie muszą być skazani na szablonowe rozwiązania. Jeśli nagle w okolicy zlatuje się kilka sępów, prawdopodobnie mają w tym jakiś interes. Dzięki gwałtownym wzrostom kosztu ubezpieczeń na wypadek niewypłacalności Grecji czy Dubaju, inwestorzy posiadający zagrożone aktywa mogli w porę zareagować i wycofać się z tych rynków. Ani najwięksi gracze, ani spekulanci nie są nieomylni, ale rynki działają dzięki temu, że można podejmować decyzje na bazie innych przesłanek.