Październik był kolejnym względnie spokojnym miesiącem dla większości posiadaczy jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych. Obyło się bez spektakularnych zysków bądź strat. Na warszawskiej giełdzie inwestorzy wyraźnie odwrócili się od małych i średnich spółek – indeks małych firm sWIG80 stracił 2,5 proc., a średnich mWIG 40 spadł o blisko 1 proc. Z drugiej strony zainteresowaniem cieszyły się blue chips – WIG20 zyskał 3,8 proc., wyciągając tym samym cały rynek na plus (WIG zakończył miesiąc o 2,3 proc. powyżej kreski).

Zmiany indeksów GPW (na 30 października br.)

Kliknij aby powiększyć

Przełożyło się to na wyraźne spolaryzowanie wyników w dwóch popularnych grupach funduszy polskich akcji – uniwersalnych (szerokiego rynku) oraz małych i średnich spółek. Podczas gdy w przypadku tych pierwszych wartość jednostki uczestnictwa podniosła się w październiku średnio o 0,8 proc., to te drugie przyniosły inwestorom straty rzędu 1,8 proc. W jednej i drugiej grupie najlepiej wypadły produkty z ofert KBC TFI. Stopa zwrotu funduszu KBC Akcyjny pobiła giełdowe indeksy i sięgnęła 4,4 proc., zaś KBC Portfel Akcji Średnich Spółek co prawda przyniósł stratę, ale za to najmniejszą – 0,1 proc. (w tej kategorii wszystkie fundusze wypadły na minus).

Poprawiły się też wyniki funduszy akcyjnych w skali roku. Średnia w grupie funduszy akcji polskich uniwersalnych wyniosła w okresie ostatnich 12 miesięcy (kończąc na 30 października) 29,6 proc. Wyniki poszczególnych funduszy mocno się przy tym od siebie różnią – najlepszy Aviva Investors Nowych Spółek dał zarobić 60,6 proc., podczas gdy najsłabszy PKO/CS Akcji jedynie 10,4 proc. Warto zwrócić uwagę na skokową poprawę wyników funduszy właśnie w ujęciu rocznym. Jeszcze przed miesiącem średnia dla tej kategorii wynosiła -0,4 proc. Różnica bierze się ze znacznego obniżenia bazy, od której oblicza się stopy zwrotu. W październiku ubiegłego roku na giełdach całego świata indeksy spadały na łeb na szyję. W Warszawie WIG stracił wówczas 24 proc.

Średnie stopy zwrotu funduszy akcji w październiku

Kliknij aby powiększyć

Ze względu na fakt, że na światowych giełdach towarowych rosły ceny m.in.: ropy, złota czy miedzi, zdecydowanym hitem miesiąca okazały się fundusze lokujące właśnie na rynkach surowcowych. Wśród najlepszej dziesiątki spośród wszystkich funduszy otwartych w październiku jest ich aż pięć, przy czym zajmują na tej liście trzy pierwsze pozycje. Najwyższą stopą zwrotu może pochwalić się zarządzający funduszem Idea Surowce Plus, który na przestrzeni miesiąca wypracował zysk w wysokości 6,9 proc. Zbliżone wyniki osiągnęły Pioneer Surowców i Energii (6,2 proc.) i Amplico Surowcowy (6,1 proc.). Na drugim biegunie znalazły się fundusze z rodziny Superfund, spośród których zdecydowana większość (poza pieniężnym) wyszły na minus. Te fundusze inwestują w instrumenty pochodne zależne m.in. od cen towarów, wartości indeksów giełdowych czy kursów walut. Co więcej, aby wyeliminować emocjonalne podejście do inwestycji, zarządzane są na podstawie wskazań kupna bądź sprzedaży generowanych przez specjalnie opracowany system transakcyjny. Nie pierwszy już raz w tym roku okazuje się niestety, że system zawodzi, a jego wskazania stoją w sprzeczności z tym, co faktycznie dzieje się później na rynku. Dobrze obrazuje to przykład inwestującego w złoto subfunduszu Superfund Goldfuture. W październiku przyniósł inwestorom stratę od 2,7 do 3,6 proc. (w zależności od waluty rozliczeniowej), podczas gdy w tym samym czasie ceny złota na światowych giełdach podskoczyły o 3,3 proc.