Waniliowy swap i opcja cap

Oczekiwania co do dalszego kierunku polityki monetarnej w Polsce są tak silne, że praktycznie brak jest ekonomistów oczekujących jej poluzowania, dyskusja dotyczy jedynie timingu kolejnych podwyżek. Dlatego też dziś przedstawiam dwie proste struktury zabezpieczające przed ryzykiem stopy procentowej.

Waniliowy swap na stopę procentową

Głównym celem zwarcia transakcji waniliowy swap jest zamiana ekspozycji na ryzyko stopy procentowej ze stopy zmiennej na stałą lub na odwrót. W transakcji uczestniczą dwie strony:

• Payer, który wypłaca odsetki według stopy stałej i otrzymuje obliczane według stopy zmiennej
• Receiver, który wypłaca odsetki obliczane według stopy zmiennej, a otrzymuje według stopy stałej

Podstawowe charakterystyki transakcji swap to:

• nominał od którego obliczane będą odsetki wymieniane przez strony (to właśnie mechanizm wymiany, z angielskiego swap – wymiana, stanowi istotę tej transakcji pochodnej), taki sam dla obu stron
• waluta rozliczenia
• stopa odniesienia (zmienna)
• wysokość stopy stałej
• okres trwania kontraktu
• częstotliwość wymiany płatności

Przykładowo, strony zawierają dwuletnią transakcję swap rozliczaną co kwartał od kwoty 10 mln PLN – payer jest przedsiębiorstwem obciążonym długiem oprocentowanym według stopy zmiennej, które chce zmienić reżim płatności na stały; receiver to przedsiębiorstwo, którego sytuacja jest dokładnie odwrotna (może też nim być bank; nie ma żadnej zasady, która mówi, że stroną payer musi być firma, może być dokładnie na odwrót). W rezultacie, strony otrzymują odsetki, które później przekazują wierzycielom według ustalonego między nimi reżimu, a wypłacają według reżimu bardziej przez nie pożądanego.

Transakcję swap waniliowy wycenia się znajdując taką stopę stałą, że wymieniane odsetki podług tej stopy i wybranej stopy zmiennej mają zdyskontowaną wartość bieżącą równą zero. Bank może również narzucać marżę przez podnoszenie/obniżenie stopy zmiennej.